Home + Studiecentrum

Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten Flevoland

In de ondergrond van de provincie Flevoland ligt een uniek bodemarchief verborgen. Zo herbergt de provincie het grootste scheepswrakkenkerkhof ter wereld op het droge. Verspreid over de provincie liggen nu nog circa 80 historische scheepswrakken in de bodem, terwijl nog steeds nieuwe wrakken worden gevonden. Een ander voorbeeld is het voormalige eiland Schokland, dat als eerste archeologische monument van Nederland op de UNESCO werelderfgoedlijst is geplaatst. Daarnaast kent Flevoland een groot aantal prehistorische vindplaatsen uit de steentijd, waarvan opgravingen bij de Hoge Vaart en Swifterbant getuigen. Veel minder bekend zijn de vele resten van laat-middeleeuwse bewoningssporen, die inzicht geven in de geheel andere verdeling tussen land en water tijdens het Almere, voor de vorming van de Zuiderzee.

Maar ook boven de grond kent Flevoland karakteristieke (jonge) monumenten, die juist in samenhang met het landschap, kenmerkend zijn voor de 3 afzonderlijke polders: Noordoostpolder, Oostelijk Flevoland en Zuidelijk Flevoland. Juist het 'man-made' karakter maakt de inrichting van het landschap tot een afspiegeling van de visie op en het gebruik van ruimte in de verschillende fasen van de ontwikkeling van Flevoland.

Steunpunt

In 2008 is in de provincie Flevoland een Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten opgericht, dat is ondergebracht bij Nieuw Land. Alle provincies in Nederland hebben een dergelijk steunpunt. De oprichting van de steunpunten is een direct gevolg van de decentralisatie van de rijks- en provinciale erfgoedtaken. Voor een belangrijk deel liggen deze taken nu bij de gemeenten.

Het doel van het steunpunt is de advisering en ondersteuning van gemeenten en het Waterschap Zuiderzeeland in de uitvoering van wettelijke taken met betrekking tot erfgoed en de ontwikkeling van erfgoedbeleid. Naast het Waterschap Zuiderzeeland en de 6 gemeenten vormen Landschapsbeheer Flevoland en de terreinbeherende instellingen, Het Flevo-landschap, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Domeinen een tweede doelgroep van het steunpunt. Particulieren zijn in principe geen doelgroep van het steunpunt. De loketfunctie voor deze groep is primair de verantwoordelijkheid van gemeenten. Voor vragen over de omgang met erfgoed in het kader van bijvoorbeeld bouwvergunningen moeten particulieren de gemeente raadplegen.

Het steunpunt is een onafhankelijke partij die de gemeenten, het waterschap en de andere partijen die tot de doelgroep behoren, informeert, adviseert en inspireert vanuit een eigen visie op erfgoed en erfgoedontwikkeling.
Het project Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten Flevoland wordt volledig mogelijk gemaakt door de provincie Flevoland. Ga naar de website www.samflevoland.nl.

Onderzoek en inventarisaties

Remote sensing
In opdracht van de provincie Flevoland is door Periplus Archeomare, onder begeleiding van het Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten Flevoland (SAMF) een onderzoek verricht naar de mogelijkheden om de posities van bestaande en nog onbekende scheepswrakken te detecteren aan de hand van luchtfoto's (van vlak na de drooglegging), het Algemeen Hoogtebestand Nederland (AHN) en satellietbeelden. De rapportage is in juni 2015 verschenen.

Inventarisatie watererfgoed
Op verzoek van het Waterschap Zuiderzeeland is door Landschapsbeheer Flevoland onder begeleiding van het Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten Flevoland (SAMF) een inventarisatie verricht van het watergerelateerde erfgoed in Flevoland. In 2015 is de rapportage verschenen, waarin de resultaten van de inventarisatie zijn vervat.

Inventarisatie oostelijke Waddenzee
Op initiatief van de Rijksuniversiteit van Groningen en gefinancierd door de provincies Groningen en Friesland en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) is door Saskia Mulder in 2014 en 2015 een inventarisatie verricht van buitendijks erfgoed in de oostelijke Waddenzee. Het rapport met de resultaten van deze pilot is verschenen in 2015.

Coördinator

Coördinator is prof.dr. A.F.L. (André) van Holk, tel. 0320-225 937 e-mail a.vanholk@nieuwlanderfgoed.nl


Vorige: IFMAF Volgende: Canon van Flevoland