Home + Museum + Tentoonstellingen + Tijdelijk

Schipbreuk. De noodlottige reis van de Batavia

8 oktober 2011 t/m 28 oktober 2012

Kaart van de Tafelbaai bij Kaap de Goede Hoop, een belangrijke pleisterplaats voor de 'Batavia' op zijn weg naar de Oost, aquarel van kaartenmaker en schilder Johannes Vingboons, circa 1665 (Bruikleen Nationaal Archief Den Haag).

Op 28 oktober 1628 verlaat het gloednieuwe VOC-retourschip De Batavia de rede van Texel voor een lange, gevaarlijke reis naar Oost-Indië. Een reis die het schip nooit zal volbrengen. In de vroege ochtend van 4 juni 1629 loopt het vaartuig op één van de riffen van de Houtman Abrolhos voor de westkust van Australië. De meeste opvarenden kunnen zich redden en vinden een toevluchtsoord op een naburig koraaleilandje. Daar voltrekt zich een verbijsterend drama als onderkoopman Jeronimus Cornelisz. de macht grijpt en met enkele bemanningsleden een waar schrikbewind ontplooit. Binnen enkele maanden worden 120 opvarenden op gruwelijke wijze vermoord.

Op 4 oktober 1985 werd aan de Lelystadse kust door scheepsbouwmeester Willem Vos de kiel gelegd van de reconstructie van de Batavia. Geleidelijk aan groeide de werf uit tot een uniek kenniscentrum voor oude scheepsbouw en een geweldige toeristische attractie.

Zesentwintig jaar nadat dit bijzondere project begon, organiseren de Bataviawerf, Nieuw Land en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed samen een spraakmakende tentoonstelling over het verhaal van de oude én de nieuwe Batavia. De tentoonstelling is een ware belevenis voor jong en oud, die je, met één van de opvarenden als gids, de fatale reis van de Batavia laat meemaken. Daarnaast zijn er originele objecten te zien uit het wrak van de Batavia. Onder meer het skelet van een opvarende, een baardmankruik, een bronzen scheepsbel en een bronzen kookpot.

Een kaart van het graafschap Holland uit 1636 - Collectie Nieuw Land

De vitrines in de geacclimatiseerde 'Schatkamer' van Nieuw Land worden gedurende de looptijd van de tentoonstelling gevuld met wisselende topstukken. Alle kostbaar en origineel materiaal.
Zo is er van het Nationaal Archief in Den Haag een VOC-archiefstuk uit 1626, waarin de bouw van retourschepen - de Batavia was van dit type - wordt aangekondigd. Maar ook een door Johannes Vingboons geaquarelleerde kaart van de Tafelbaai bij Kaap de Goede Hoop, een belangrijke pleisterplaats van de Batavia, en een getekend aanzicht van Batavia uit 1650.
Van de Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam - Bijzondere Collecties, is er een wereldkaart uit 1617 en een kaart van Afrika uit 1610 te zien.
Een klein gebrandschilderd glas uit 1646 waarop de bouw van een schip is verbeeld is afkomstig van het Zuiderzeemuseum. Ook worden er twee achttiende-eeuwse VOC-munten en een kaart van het graafschap Holland uit 1636 getoond, deze zijn afkomstig uit de eigen collectie van Nieuw Land.

Op de speciale website www.schipbreukbatavia.nl zijn alle activiteiten en meer informatie te vinden over deze bijzondere tentoonstelling.

NB: Voor het beeldmerk van de tentoonstelling werd gebruikgemaakt van een afbeelding van de wegzeilende Batavia, vervaardigd door fotograaf Jaap Roskam. Zijn werk is te zien op www.bataviaphotos.com.