Home + Museum + Tentoonstellingen + Tijdelijk

Gezonken Schatten

18 februari 2017 t/m 7 januari 2018

De tentoonstelling 'Gezonken Schatten' toont vondsten die getuigen van de trotse maritieme geschiedenis van Nederland. 'De Lage Landen' is groot geworden als zeevarende natie. De rijke scheepvaartgeschiedenis die daarvan het gevolg is ligt als verborgen schat in Nederlandse waterbodems, zoals de Waddenzee, Noordzee en Zeeuwse delta.  Flevoland is daarbij uniek en een ware archeologische schatkist. Niet alleen als grootste polder ter wereld, maar ook als het grootste scheepskerkhof op het droge ter wereld met 430 vindplaatsen van wrakken.

20170215 153757De rode lijn door de tentoonstelling 'Gezonken Schatten' is de vaarroute van een tjalk die in 1955 werd opgegraven in de Noordoostpolder. De tjalk was het werkpaard van de Nederlandse binnen- en kustvaart van de 18e tot aan het begin van de 20ste eeuw was.  Met de vondsten uit het wrak hebben onderzoekers de route van het schip kunnen reconstrueren.

Zo is door een lading dakpannen en plavuizen vastgesteld dat de tjalk afkomstig was van de Vecht, wijzen loodjes erop dat het schip via Muiden de Zuiderzee is opgevaren in 1787 en weten we door de aanwezigheid van wapens van een legerkapitein dat er waarschijnlijk een groep soldaten heeft meegereisd. De inventaris toont meer informatie over de thuishaven van het schip zoals tinmerken op bijvoorbeeld een schaal, een pispot en lepels, die verwijzen naar makers uit Groningen. Net zoals de aanwezigheid van aardewerk dat alleen in de provincie Groningen te verkrijgen was.

De tentoonstelling toont vondsten uit verschillende scheepswrakken in speciale thema's: lading, navigatie en verblijf aan boord. Er worden verrassende voorwerpen getoond. Zo werd  een suikerrietstengel op simpele en ingenieuze  manier gebruikt als  ontluchtingsventiel in een ton met koffiebonen uit Zuid-Amerika die zouden kunnen gaan gisten.  Opvallend is ook de lading kolfstokken (golfclubs) uit een scheepswrak uit de eerste helft van de 16e eeuw. Indrukwekkend in de tentoonstelling zijn de drie rapieren met wolfskoppen. En wat te denken van de selectie van navigatie-apparatuur? Aandoenlijk zijn ook de kinderschoentjes en het schort van de schippersvrouw. Dit soort vondsten wijzen erop dat schippers op Nederlandse schepen hun gezinnen meenamen, zodat ze goedkoop konden varen met een goedkope bemanning en zonder kosten van een behuizing aan de wal.

40.000 objecten

Vanaf de drooglegging van de eerste polder in het Zuiderzeegebied en vanaf de start van het eerste onderwateronderzoek op de Waddenzee en Noordzee, worden vondsten afkomstig van opgravingen van scheepswrakken ondergebracht in het Maritiem Depot van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Dit depot is in de voorbije halve eeuw uitgegroeid tot één van de rijkst geschakeerde maritiem archeologische collecties ter wereld, met 40.000 objecten afkomstig van scheepswrakken. Met de tijdelijke tentoonstelling 'Gezonken Schatten' worden de topstukken van deze collectie voor het grote publiek getoond. Het Maritiem Depot is sinds eind 2016 ondergebracht bij Batavialand, locatie Nieuw Land. De tentoonstelling is t/m 7 januari 2018 te zien.


Vorige: Kunst