Originele vondsten VOC-schip Batavia voor het eerst terug in Nederland

3 oktober 2011

Baardmankruik, bruikleen Western Australian Museum, foto Nieuw Land

Kostbare archeologische vondsten van VOC-schip Batavia zijn tijdelijk 'terug' in Nederland. De vondsten zijn met speciaal vervoer overgekomen uit Australië voor de spraakmakende tentoonstelling 'Schipbreuk, de noodlottige reis van de Batavia'. Spectaculair is het skelet van een jongedame. Zij is één van de opvarenden die de stranding van de Batavia wist te overleven, maar helaas niet wist te ontkomen aan de moordpartijen. Minstens net zo spectaculair is de bruikleen van het Geldmuseum: een grote laat-Romeinse camee, toentertijd de meest kostbare lading van de Batavia. Deze bijzondere objecten zijn vanaf 8 oktober te bewonderen in de tentoonstelling 'Schipbreuk'.

Niet eerder vertoond
De archeologische vondsten zijn in bruikleen verkregen van het Western Australian Museum. Na een lange vlucht vanuit Perth zijn ze in Nederland aangekomen. Na 48 uur verplichte acclimatisering mogen de vondsten uit de vervoerskisten worden gehaald. De voorwerpen laten veel zien over het leven aan boord van het VOC-schip Batavia. Interessant zijn bijvoorbeeld een baardmankruik, een bronzen scheepsbel en een bronzen kookpot. Maar ook vondsten die oorspronkelijk bedoeld waren voor de handel in Azië of voor de navigatie op zee. Daarnaast zijn in 'Schipbreuk' diverse (onderdelen van) wapens te zien en de resten van het menselijk lichaam van één van de opvarenden. Deze bruiklenen zijn nog nooit in Nederland getoond.

Grote Camee, bruikleen Geldmuseum Utrecht, foto Geldmuseum

Een uniek sieraad
Het meest kostbare onderdeel van de lading van de Batavia was een grote camee. Deze camee is rond 315 na Chr. gemaakt in hofkringen rond keizer Constantijn de Grote. Namens de schilder Peter Paul Rubens gaf de Amsterdamse koopman Gaspar Boudaen het juweel mee aan VOC-opperkoopman Francisco Pelsaert voor de verkoop in Azië. Na de schipbreuk van de Batavia heeft Pelsaert dit kostbare kunstwerk uit de golven weten te redden. Koning Willem I kocht het stuk in 1823 en schonk het aan het Koninklijk Penningkabinet. Hierdoor maakt dit topstuk nu deel uit van ons nationale culturele erfgoed en behoort het tot het selecte gezelschap van de drie grootste cameeën ter wereld. Het juweel is een bruikleen van het Geldmuseum te Utrecht.

Schipbreuk, de noodlottige reis van de Batavia
'Schipbreuk, de noodlottige reis van de Batavia' is een spraakmakende tentoonstelling over het VOC -schip Batavia. Een tentoonstelling over de gevaarlijke reis en de barre omstandigheden op het schip. Over de stranding en hoe de opvarenden zich wisten te redden, niet wetend dat de toekomst een hoofdstuk werd vol angst, waanzin en moordzucht. Schipbreuk laat de bezoeker de fatale reis maken, met één van de opvarenden als gids. De tentoonstelling is een samenwerking van Nieuw Land, Bataviawerf en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, afdeling Scheepsarcheologie. Kijk op de website www.schipbreukbatavia.nl voor de vele activiteiten en meer informatie over de tentoonstelling.

Vorige: Archief Nieuws 2008 Volgende: Wanneer de polder vonken slaat