Home + Museum + Activiteiten

Museumweek vol activiteiten

3 april 2017 t/m 9 april 2017

Maritieme archeologie is het centrale thema van Nieuw Land tijdens de Nationale Museumweek van 3 t/m 9 april 2017. Diverse munten uit 1562 en 1568 zijn het pronkstuk van het museum tijdens de Museumweek. De munten zijn te zien in de nieuwe tijdelijke tentoonstelling 'Gezonken Schatten' over scheepsarcheologie. Nieuw Land biedt een week vol activiteiten aan met lezingen en rondleidingen door specialisten op het gebied van maritieme archeologie in brede context.

munten

De stapel munten uit 'Gezonken Schatten' is een selectie van de muntschat die is gevonden bij de opgraving van een scheepswrak in Oostelijk Flevoland, in 2012.  Deze munten, de 'Groninger flabben', komen uit 1562 en 1568. Ze zijn onderdeel van een zilverschat met 46 munten uit Nederland, Spanje en België, uit de periode 1474 t/m 1571. De ondergang van het schip is met deze munten nauwkeurig bepaald: het schip moet voor 1573 en na 1571 zijn vergaan. Een jaar dat zeer dicht bij de datum van de Slag op de Zuiderzee in 1572 ligt. De muntvondst vertegenwoordigt een substantiële waarde, waarschijnlijk was het dit handelskapitaal van de schipper.

'Gezonken Schatten' toont een bijzondere selectie van topstukken uit het 40.000 objecten tellend Maritiem Depot *. Verrassend zijn de suikerrietstengels die op simpele en ingenieuze manier werden gebruikt als ontluchtingsventiel in een ton met koffiebonen uit Zuid-Amerika die konden gaan gisten. Opvallend zijn ook de kolfstokken (golfclubs), drie rapieren met wolfskoppen, navigatie-instrumenten, kinderschoentjes en het schort van een schippersvrouw.

Naast de selectie van voorwerpen uit het depot, wordt in 'Gezonken Schatten' getoond welke informatie vondsten kunnen bieden en wat je hiermee kunt doen.  Aan de hand van vondsten wordt in de tentoonstelling het verhaal verteld van een schip dat ooit voer op de Zuiderzee. Door aangetroffen vondsten als lading, munten, vuur- en bakenloodjes kon een reconstructie worden gemaakt van de route die een tjalk in de 18de eeuw maakte van Leiden naar Groningen. De scheepsinventaris, tinmerken op huisraad, verwijzen naar makers uit Groningen en duiden op de thuisplaats Groningen van de schipper.

Activiteiten
Tijdens de Museumweek geeft Arent Vos, maritiem historicus, scheeps- en onderwaterarcheoloog en onderzoeker, rondleidingen in het Maritiem Depot. Op 5, 6, 7, 8 en 9 april laat hij bezoekers bijzondere vondsten zien en vertelt hij over de verhalen bij deze vondsten. Arent Vos geeft tevens twee lezingen over scheepsarcheologie onder water op 4 en 9 april. In deze lezingen laat hij aan de hand van een aantal in Nederland onder water onderzochte scheepswrakken zien hoe rijk vondstcomplexen kunnen zijn en hoeveel verhalen erover te vertellen zijn. Ook laat Arent Vos zien welke natuurlijke processen een groot gevaar vormen voor het behoud van deze vondstcomplexen. Voor jong en oud is er op zondag 9 april een demonstratie over conservering. Specialist maritieme materialen Laura Koehler laat zien hoe conserveringsspecialisten ervoor zorgen dat vondsten bewaard kunnen blijven zodat ze in musea kunnen worden tentoongesteld. Kijk voor alle prijzen, informatie over aanmelding en tijden op www.nieuwlanderfgoed.nl.

Maritiem Depot

Vanaf de start van het Zuiderzeeproject zijn alle scheepsvondsten ondergebracht in het Maritiem Depot. Dit depot is uitgegroeid tot één van de grootste en rijkste archeologische collecties ter wereld op het gebied van het maritieme verleden van Nederland. Het depot is sinds eind 2016 ondergebracht bij Batavialand, locatie Nieuw Land Erfgoedcentrum.

kinderschoentje

Programma Museumweek

Dinsdag 4 april

•    14 - 16.00 uur. Lezing 'Scheepsarcheologie onder water in Flevoland' door onderzoeker Arent Vos.

Maritiem historicus en scheeps- en onderwaterarcheoloog Arent Vos laat aan de hand van een aantal in Nederland onder water onderzochte scheepswrakken zien hoe rijk dergelijke vondstcomplexen kunnen zijn en hoeveel verhalen er over te vertellen zijn. Scheepswrakken kunnen worden onderzocht als compleet vondstcomplex, in al zijn aspecten van wonen, leven en werken aan boord en de functie van dat ene schip in de totale Nederlandse scheepvaart en economie en oorlogvoering, etc. De vondstcomplexen kunnen ook thematisch bestudeerd worden, bijvoorbeeld gericht op materiaalgroepen als keramiek, glas of kleipijpen, of thematisch, zoals licht aan boord, lezen en schrijven aan boord, navigatie, bewapening, kleding, munten, de bouw van het schip zelf en nog veel, veel meer. Verschillende voorbeelden zullen de revue passeren. Arent Vos laat ook zien welke natuurlijke processen een groot gevaar vormen voor het behoud van deze mooie vondstcomplexen. Zijn ze niet al weggespoeld voordat we ze hebben kunnen onderzoeken? Of wordt het scheepshout niet opgevreten door allerlei hout vretende organismen zoals de beruchte scheepsworm? En welke rol speelt menselijk handelen, soms op grote afstand in plaats en tijd? Een korte versie van de lezing wordt gegeven op zondag 9 april.
Aanmelden kan via aanmelding@nieuwlanderfgoed.nl o.v.v. rondleiding + datum/lezing en aantal  personen. Naast entreeprijs (Museumkaart gratis), toeslag 5, 50 euro p.p voor de lezing.

Woensdag 5 april

•    13.30 - 14.15 uur. Rondleiding Maritiem Depot door onderzoeker Arent Vos voor kinderen en ouders, max. 6 personen. Naast entreeprijs (Museumkaart gratis), toeslag van 2,50 euro pp. Aanmelden via aanmelding@nieuwlanderfgoed.nl o.v.v. rondleiding 5 april.

Donderdag 6 april

•    13.30 - 14.15 uur. Rondleiding Maritiem Depot door onderzoeker Arent Vos. Naast entreeprijs (Museumkaart gratis), toeslag van 2,50 euro pp. Aanmelden via aanmelding@nieuwlanderfgoed.nl o.v.v. rondleiding 6 april.

Vrijdag 7 april

•    13.30 - 14.15 uur. Rondleiding Maritiem Depot door onderzoeker Arent Vos. Naast entreeprijs (Museumkaart gratis), toeslag van 2,50 euro pp. Aanmelden via aanmelding@nieuwlanderfgoed.nl o.v.v. rondleiding 7 april.

Zaterdag 8 april

•    13.30 - 14.15 uur. Rondleiding Maritiem Depot door onderzoeker Arent Vos. Naast entreeprijs (Museumkaart gratis), toeslag van 2,50 euro pp. Aanmelden via aanmelding@nieuwlanderfgoed.nl o.v.v. rondleiding 8 april.

Zondag 9 april

•    14.00 - 16.00 uur. Demonstratie conservering vondsten. Wat gebeurt er met scheepswrakken en met name de voorwerpen die in of bij de wrakken gevonden zijn? Hoe zorgen conserveringsspecialisten ervoor dat de vondsten bewaard kunnen blijven zodat ze in musea kunnen worden tentoongesteld? Laura Koehler, specialist maritieme materialen vertelt kinderen en hun familieleden en ouders hoe dit wordt gedaan. Geen aanmelding nodig, geen extra kosten naast entreeprijs.

•    13.30 - 14.30 uur. Lezing over scheepsarcheologie onder water in Flevoland door onderzoeker Arent Vos.

Maritiem historicus en scheeps- en onderwaterarcheoloog Arent Vos laat aan de hand van een aantal in Nederland onder water onderzochte scheepswrakken zien hoe rijk dergelijke vondstcomplexen kunnen zijn en hoeveel verhalen er over te vertellen zijn.

Scheepswrakken kunnen worden onderzocht als compleet vondstcomplex, in al zijn aspecten van wonen, leven en werken aan boord en de functie van dat ene schip in de totale Nederlandse scheepvaart en economie en oorlogvoering, etc. De vondstcomplexen kunnen ook thematisch bestudeerd worden, bijvoorbeeld gericht op materiaalgroepen als keramiek, glas of kleipijpen, of thematisch, zoals licht aan boord, lezen en schrijven aan boord, navigatie, bewapening, kleding, munten, de bouw van het schip zelf en nog veel, veel meer. Verschillende voorbeelden zullen de revue passeren. Arent Vos laat ook zien welke natuurlijke processen een groot gevaar vormen voor het behoud van deze mooie vondstcomplexen. Zijn ze niet al weggespoeld voordat we ze hebben kunnen onderzoeken? Of wordt het scheepshout niet opgevreten door allerlei hout vretende organismen zoals de beruchte scheepsworm? En welke rol speelt menselijk handelen, soms op grote afstand in plaats en tijd?

Aanmelden via aanmelding@nieuwlanderfgoed.nl o.v.v. rondleiding + datum/lezing en aantal personen. Naast entreeprijs (Museumkaart gratis), toeslag van 4 euro voor de lezing.

•    15.00 - 15.45 uur. Rondleiding Maritiem Depot door onderzoeker Arent Vos. Naast entreeprijs (Museumkaart gratis), toeslag van 2,50 euro pp. Aanmelden via aanmelding@nieuwlanderfgoed.nl o.v.v. rondleiding 9 april.

Bijschrift afbeelding munten. De stapel munten uit 'Gezonken Schatten' is een selectie van de muntschat, die is gevonden bij de opgraving van een scheepswrak in Oostelijk Flevoland, in 2012.  Deze munten, de 'Groninger flabben' komen uit 1562 en 1568. Ze waren onderdeel van een zilverschat met 46 munten uit Nederland, Spanje en België, uit de periode 1474 t/m 1571. De ondergang van het schip is met deze munten nauwkeurig bepaald. Het schip moet voor 1573 en na 1571 zijn vergaan. Een jaar dat zeer dicht bij de datum van de Slag op de Zuiderzee in 1572 ligt. De muntvondst vertegenwoordigt een substantiële waarde, waarschijnlijk was het dit handelskapitaal van de schipper.

NB. Donateurs van Nieuw Land kunnen gratis naar de lezingen. Wel graag vooraf even aanmelden.

Bronvermelding foto's: Nieuw Land, Henk Pruntel


Vorige: Nieuw: kunstkijker voor kids Volgende: Lezing over scheepsarcheologie