Home + Archief + Collecties

Archieven van overheidsinstellingen

Nieuw Land beheert de archieven die zijn gevormd door rijksinstellingen en ZBO’s  in Flevoland. De gemeenten Urk, Dronten, Lelystad en Zeewolde en het Waterschap Zuiderzeeland zijn partners van Nieuw Land. Zij dragen hun archieven van twintig jaar en ouder over. Deze archieven zijn openbaar voor burgers en gratis te raadplegen in Nieuw Land.

De eerste Directie van de Wieringermeer werd gevormd door v.l.n.r. ir A.L.H. Roebroek, ir S. Smeding en ir F.P. Mesu, 8 april 1930

Nieuw Land bezit een aantal omvangrijke archieven van overheidsinstellingen die voor het ontstaan van de provincie Flevoland onmisbaar waren, namelijk die van het openbaar lichaam 'Zuidelijke IJsselmeerpolders' (ZIJP), de Dienst der Zuiderzeewerken (ZZW) en de Directie van de Wieringermeer/Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP). Andere overheidsarchieven zijn bijvoorbeeld die van de Rijksdienst ter Uitvoering van de Zuiderzeesteunwet, het Centraal Diergeneeskundig Instituut (met alle rechtsvoorgangers), het Rijksinstituut voor de Zuivering van Afvalwater, de Inspectie voor de Volksgezondheid (Flevoland). Op www.flevolandbovenwater.nl kan worden gezocht in de inventarissen van veel van deze archieven.

Het archief van het openbaar lichaam ZIJP heeft een lengte van ruim 150 meter. De ZIJP werd in 1955 ingesteld en had als taak tot aan de gemeentewording de gemeentelijke taken in de drooggevallen gebieden in de Zuidelijke IJsselmeerpolders uit te voeren. Aan het hoofd van de ZIJP stond de landdrost die rechtstreeks onder de minister van Binnenlandse Zaken ressorteerde. De functie werd tot 1976 gecombineerd met die van directeur van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders. Tot het grondgebied van de ZIJP behoorde Oostelijk Flevoland, Zuidelijk Flevoland en de Markerwaard. Door de achtereenvolgende gemeentewordingen slonk het gebied van de ZIJP. In 1972 werd Dronten gemeente, in 1980 Lelystad en in 1984 Almere en Zeewolde. De ZIJP had daarna nog slechts bemoeienis met het Markermeer totdat het in 1996 werd opgeheven.

Landdrosten van het openbaar lichaam ZIJP:

Het archief van ZZW heeft een lengte van circa 140 meter. ZZW werd in 1919 opgericht en was in het kader van afsluiting en gedeeltelijke inpoldering van de Zuiderzee belast met de uitvoering van de waterbouwkundige werken. De Dienst der Zuiderzeewerken werd in 1977 omgezet in Directie Zuiderzeewerken van Rijkswaterstaat.

Directeuren-generaal en hoofdingenieurs van de Dienst der Zuiderzeewerken:

De archieven van de Directie van de Wieringermeer en haar rechtsopvolger de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP) hebben een lengte van ruim 300 meter. De Directie van de Wieringermeer werd in 1930 opgericht en had tot taak de drooggelegde gronden te ontginnen en in te richten. In 1963 werd de dienst omgezet in de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders. De RIJP ging in 1989 samen met de al genoemde Directie Zuiderzeewerken op in de regionale Directie Flevoland van Rijkswaterstaat, sinds 1996 regionale Directie IJsselmeergebied van Rijkswaterstaat.

(Hoofd)directeuren van de RIJP en zijn voorgangers:

De haven van Volendam, omstreeks 1926 (Oud-Volendam)

Een zeer belangrijk overheidsarchief is dat van de Rijksdienst ter Uitvoering van de Zuiderzeesteunwet. Deze Rijksdienst werd opgericht om maatregelen te nemen ter tegemoetkoming aan de Zuiderzeevissers en andere personen die schade ondervonden van de afsluiting van de Zuiderzee. De grootte van het archief van de rijksdienst bedraagt in totaal 145 meter, waarvan 140 meter personendossiers (inclusief bemanningskaarten). In het Nationaal Archief te Den Haag bevindt zich nog het archief van de Generale Commissie van de rijksdienst.

Volgende: Particuliere instellingen